ՍՓՅՈՒՌՔԻ ԴՊՐՈՑ

 Հայրենաճանաչությունը՝ որպես կամուրջ

Հայրենիքից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվելը երբեք արգելք չէ սեփական արմատներին կապված մնալու համար։ Բելգիայի Մեխելեն քաղաքի Համազգայինի «Լևոն Շանթ» շաբաթօրյա դպրոցում սաները, ուսուցչուհի Անուշ Ասատրյանի առաջնորդությամբ, իրականացնում են մի կարևոր առաքելություն՝ բացահայտում են Հայաստան աշխարհն իր ողջ հմայքով ու հարստությամբ։

«Ես և շրջակա միջավայրը» դասընթացի շրջանակներում աշակերտները սպիտակ թղթին են հանձնել Հայաստանի պատկերը։ Նրանց ձեռքով գծված քարտեզների վրա յուրաքանչյուր մարզ՝ Շիրակից մինչև Սյունիք, ստացել է ուրույն գույն ու շունչ։ Աշակերտները ոչ միայն սովորում են մարզկենտրոնների անունները, այլև ուսումնասիրում են մեր երկրի «արյունատար անոթները»՝ գետերը, և հպարտ գագաթները՝ լեռները։

Ուսումնական տետրերում տեղ են գտել Հայաստանի օգտակար հանածոների, բուսական և կենդանական աշխարհի մասին պատմող գունավոր պատկերներն ու նշումները։ Թանկարժեք մետաղներից մինչև հայկական անուշահամ մրգեր երեխաները քայլ առ քայլ յուրացնում են այն ամենը, ինչը կազմում է մեր ազգային հարստությունը։ Հատկանշական է, որ ուսումնառությունը չի սահմանափակվում միայն աշխարհագրությամբ։
Աշակերտների աշխատանքներում տեսնում ենք նաև գիտական հետաքրքրասիրություն՝ Արեգակնային համակարգի պատկերներ, բնության երևույթների բացատրություններ և նյութի վիճակների մասին գծագրեր։ Սա փաստում է, որ հայերեն կրթությունը բազմակողմանի է և արդիական։
Աշակերտների աշխատանքային տետրերը վկայում են հայրենիքի խոր ճանաչողության մասին։ Նրանք գիտեն, որ Արագածը մեր ամենաբարձր գագաթն է, իսկ Սևանը՝ մեր երկրի «կապույտ աչքը», որոնք նրանք ուսումնասիրում են մանրամասնությամբ։ Շիրակի տուֆն ու Սյունիքի ոսկին, Արարատյան դաշտավայրի բարիքներն ու մեր մարզերի խորհրդանիշները դարձել են նրանց առօրյա գիտելիքի մասը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել նաև հնագույն Քարահունջին, ինչը կամուրջ է գցում մեր պատմության և աստղագիտության միջև։

Այս դասերի ամենատպավորիչ հատվածներից մեկը մեծանուն հայ գիտնականների հետ ծանոթությունն է։ Աշակերտները բացահայտել են.

Վիկտոր Համբարձումյանին՝ մարդու, որը Բյուրականից հասանելի դարձրեց աշխարհին  տիեզերքի գաղտնիքները։

Հովհաննես Ադամյանին՝ գունավոր հեռուստատեսության հիմնադրին, որի շնորհիվ աշխարհն այսօր տեսապատկերվում է վառ գույներով։

Սա երեխաներին ներշնչում է հպարտություն, գիտակցություն, որ իրենց նախնիները հեղաշրջում են արել համաշխարհային գիտության մեջ։

Դասարանը փոքրիկ աստղադիտարանի է նմանվում, երբ երեխաները գծագրում են Արեգակնային համակարգը։ Հատկանշական է մոլորակների հայկական անվանումների կիրառումը՝ Փայլածու (Մերկուրի), Արուսյակ (Վեներա)․ սա լեզվական հարստության պահպանման խրախուսելի օրինակ է։

Գիտական հետաքրքրությունը չի սահմանափակվում միայն երկնքով։ Տետրերում տեղ են գտել նաև բնագիտական փորձեր ու գիտելիքներ՝ նյութի երեք վիճակների (պինդ, հեղուկ, գազային) և բնության երևույթների մասին։

Ուսումնասիրելով մայրցամաքներն ու օվկիանոսները՝ սաները Հայաստանը տեսնում են աշխարհի համատեքստում։ Նրանք գիտեն՝ որտեղ է Աֆրիկան, ինչով է առանձնահատուկ Անտարկտիդան կամ Ավստրալիան, բայց միևնույն ժամանակ ամուր կառչած են իրենց հայկական արմատներից։

«Թեև հայրենիքից հեռու ենք, դա չի խանգարում, որ միասին բացահայտենք, ճանաչենք և ավելի սիրենք մեր հայրենիքը»,– նշում է ուսուցչուհի Անուշ Ասատրյանը։

Արփինե Հովհաննիսյան
Բելգիայի Մեխելեն քաղաքի 
Համազգայինի «Լևոն Շանթ» շաբաթօրյա դպրոցի ուսուցչուհի։